Η εφαρμογή του Ε.Π.Χ.Π. βασίζεται στην εξειδικευμένη πρόγνωση εκδήλωσης χαλαζοκαταιγίδων, στο μετεωρολογικό ραντάρ ανίχνευσης και καταγραφής των νεφικών συστημάτων και σε ειδικά εξοπλισμένα αεροσκάφη που πυροδοτούν ή εκτοξεύουν φυσίγγια ιωδιούχου αργύρου (AgI). Το δίκτυο χαλαζομέτρων τεκμηριώνει και μετρά το χαλάζι που πέφτει στο έδαφος.

 

ΡΑΝΤΑΡ ΚΑΙΡΟΥ

Το ραντάρ καιρού είναι ένα όργανο τηλεπισκόπησης που έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει τα νέφη και τον υετό σε μακρινή απόσταση. Αυτό επιτυγχάνεται με την εκπομπή ενός παλμού ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, μικρού μήκους κύματος.
Η ατμόσφαιρα γύρω από το ραντάρ σαρώνεται με την περιστροφή της κεραίας οριζόντια και κατακόρυφα με διάφορες τεχνικές. Όταν ο εκπεμπόμενος παλμός σταματήσει, ο δέκτης δέχεται τα σήματα που διαχέονται από τα υδρομετέωρα ή γενικά από τους στόχους. Αυτό διαρκεί μέχρι την εκπομπή του επόμενου παλμού. Τα σήματα υφίστανται επεξεργασία από κατάλληλο επεξεργαστή, διορθώνονται τα λάθη και στη συνέχεια με κατάλληλο λογισμικό τροποποιούνται με σκοπό τη δημιουργία μετεωρολογικών και άλλων προϊόντων.
Στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης είναι εγκατεστημένο το ραντάρ καιρού WSR-74S του ΕΛ.Γ.Α. Ένα ίδιου τύπου ραντάρ είναι εγκατεστημένο στο αεροδρόμιο της Λάρισας.
Το κάθε ραντάρ παρακολουθεί την καιρική εξέλιξη στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, στην οποία ανήκουν οι περιοχές εφαρμογής του Ε.Π.Χ.Π. (Περιοχή Προστασίας 1 και 3 αντίστοιχα).
Ο ΕΛ.Γ.Α κάνοντας χρήση των δυνατοτήτων της σύγχρονης τεχνολογίας των Η/Υ και Δικτύων, αυτοματοποίησε τη λειτουργία των δύο ραντάρ καιρού Θεσσαλονίκης και Λάρισας. Συγκεκριμένα, το 2006, στα δύο ραντάρ έχουν γίνει εργασίες αναβάθμισης, με την αντικατάσταση του παλιού δέκτη από τον ψηφιακό δέκτη RVP8 της εταιρείας SIGMET. Οι εργασίες έγιναν με την ευθύνη της Πολεμικής Αεροπορίας (Π.Α.), στα πλαίσια του έργου εγκατάστασης ενός εθνικού δικτύου μετεωρολογικών ραντάρ νέας τεχνολογίας και την αναβάθμιση τεσσάρων παλιών (δύο του ΕΛ.Γ.Α. και δύο της Π.Α.). Το έργο ανέλαβε να διεκπεραιώσει η Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε. και υλοποιείται από κοινοπραξία εταιριών. Τα αναβαθμισμένα ραντάρ έχουν εξοπλιστεί με νέο, αυτόματο σύστημα οδήγησης των κεραιών. Το λογισμικό διαχείρισης του συστήματος, λήψης, ψηφιοποίησης, αποθήκευσης, απεικόνισης των δεδομένων ραντάρ είναι το IRIS.
Ειδικά για τον ΕΛ.Γ.Α. έγινε προσαρμογή, ώστε τα δεδομένα ραντάρ από το IRIS να μετατρέπονται σε μορφή συμβατή με το λογισμικό ΤΙΤΑΝ (Thunderstorm Identification, Trucking, Analysis and Nowcasting), με τη βοήθεια του οποίου γίνεται η επιχειρησιακή αξιοποίηση των δεδομένων ραντάρ στο ΚΕ.Μ.Ε. (παρακολούθηση και ανάλυση της καιρικής δραστηριότητας και διεξαγωγή των επιχειρήσεων σποράς, από το Κέντρο Επιχειρήσεων). Μέσω του ΤΙΤΑΝ επίσης γίνεται η αυτόματη αρχειοθέτηση των δεδομένων ραντάρ.
Επίσης στο ΤΙΤΑΝ απεικονίζονται στοιχεία πτήσης μέσω του δορυφορικού συστήματος εντοπισμού θέσης GPS (Global Positioning System), όπως η θέση του αεροσκάφους, το επίπεδο πτήσης και η ταχύτητα του αεροσκάφους. Πρόσθετα παρέχονται πληροφορίες για τη θερμοκρασία του αέρα και τον αριθμό πυροδοτηθέντων φυσιγγίων σποράς.
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Κεραία μετεωρολογικού ραντάρ WSR-74S στη Θεσσαλονίκη ] Κεραία μετεωρολογικού ραντάρ WSR-74S στη Θεσσαλονίκη <<<

ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Εικόνα ραντάρ μέσω λογισμικού IRIS ] Εικόνα ραντάρ μέσω λογισμικού IRIS <<<

ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Απεικόνιση καταιγίδων και θέσης αεροσκάφους στο ΤΙΤΑΝ ] Απεικόνιση καταιγίδων και θέσης αεροσκάφους στο ΤΙΤΑΝ <<<
Η Πολεμική Αεροπορία έχει την ευθύνη της συντήρησης και βαθμονόμησης του ραντάρ καιρού. Τα δεδομένα των βαθμονομήσεων χρησιμοποιούνται στην εξίσωση του ραντάρ για να κατασκευαστούν τα αντίστοιχα νομογράμματα υπολογισμού της ανακλαστικότητας σε dBZ, και για τη βαθμονόμηση του καταγραφικού συστήματος.

 

ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ - ΦΥΣΙΓΓΙΑ Agl

Ο ΕΛ.Γ.Α. μισθώνει, μετά από διενέργεια διεθνούς μειοδοτικού διαγωνισμού, τα απαιτούμενα αεροσκάφη για την εκτέλεση των επιχειρήσεων καταστολής χαλαζιού. Με την ίδια διαδικασία γίνεται και η προμήθεια κατάλληλου υλικού σποράς για τις επιχειρήσεις καταστολής χαλαζιού, καθώς και συγκεκριμένου αριθμού χειριστών αεροσκαφών.
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Ε.Π.Χ.Π. 2006 ] ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Ε.Π.Χ.Π.
Κατά την Αντιχαλαζική Περίοδο 2006, οι επιχειρήσεις σποράς των νεφών πραγματοποιήθηκαν με τα πτητικά μέσα που ο ΕΛ.Γ.Α. μίσθωσε από την ανάδοχο εταιρεία «Γενικών Αεροπορικών Εφαρμογών Α.Ε. 3Δ» σύμφωνα με την με αρ. 42/2003 υπογραφείσα σύμβαση μεταξύ ΕΛ.Γ.Α. και Εταιρείας «3Δ Α.Ε». Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν τρία δικινητήρια αεροσκάφη τύπου PIPER Cheyenne II turbo prop. Τα αεροσκάφη αυτά έχουν ισχύ ανά κινητήρα 620 SHP και δυνατότητα πτήσης μέχρι το ύψος των 29800 ft. Διαθέτουν συμπιεζόμενη καμπίνα για πτήσεις σε ύψη πάνω από τα 12000 ft και είναι πλήρως εξοπλισμένα για πτήσεις IFR (κανονισμοί πτήσεων με όργανα), έτσι ώστε το πλήρωμα να μπορεί να πετά σε όλες τις καιρικές συνθήκες, και κατά τη διάρκεια της νύχτας. Επίσης, διαθέτουν αντιπαγωτικά συστήματα για ασφαλή πτήση μέσα σε νέφη, στα οποία επικρατούν συνθήκες παγοποίησης. Τα καύσιμα που διαθέτουν επαρκούν για μια επιχειρησιακή πτήση διάρκειας 3,5 ωρών περίπου.
Το πλήρωμα του αεροσκάφους αποτελείται από έναν κυβερνήτη και ένα συγκυβερνήτη, εκπαιδευμένους στην τροποποίηση καιρού, ενώ υπάρχει η δυνατότητα να επιβαίνει και τρίτο άτομο στο αεροσκάφος για ερευνητικούς ή άλλους σκοπούς.
Τα αεροσκάφη είναι εξοπλισμένα με ειδικές σχάρες για την τοποθέτηση των φυσιγγίων σποράς. Συγκεκριμένα στο κάτω μέρος της ατράκτου του αεροσκάφους βρίσκονται τοποθετημένες τρεις σχάρες
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Αλλαγή εκτοξευόμενων φυσιγγίων ] Αλλαγή εκτοξευόμενων φυσιγγίων <<<

ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Έλεγχος ακρόκαυστων φυσιγγίων ] Έλεγχος ακρόκαυστων φυσιγγίων <<<
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Τοποθετημένα εκτοξευόμενα φυσίγγια ] Τοποθετημένα εκτοξευόμενα φυσίγγια <<<

ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Τοποθετημένα ακρόκαυστα φυσίγγια ] Τοποθετημένα ακρόκαυστα φυσίγγια <<<
για φυσίγγια σποράς κορυφής - εκτοξευόμενα φυσίγγια - που η καθεμιά φέρει 102 φυσίγγια των 20 gr υλικού σποράς. Στην πίσω πλευρά κάθε πτέρυγας, βρίσκεται από μια σχάρα για τα φυσίγγια σποράς βάσης - ακρόκαυστα φυσίγγια - η οποία φέρει 12 φυσίγγια των 70 gr υλικού σποράς. Η πυροδότηση των φυσιγγίων γίνεται από το συγκυβερνήτη του αεροσκάφους, μέσω ειδικού πυροδοτικού μηχανισμού που βρίσκεται στο θάλαμο διακυβέρνησης, έπειτα από συνεννόηση με τον ελεγκτή ραντάρ.
Στην καμπίνα των αεροσκαφών είναι εγκατεστημένος ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής, ο οποίος συλλέγει διάφορα δεδομένα μέσω της συσκευής GPS του αεροσκάφους και ειδικού λογισμικού. Τα στοιχεία αυτά αφορούν την ακριβή θέση και ταχύτητα του αεροσκάφους, την ποσότητα νερού σε υγρή φάση (LWC), την εξωτερική θερμοκρασία και τον αριθμό πυροδοτηθέντων φυσιγγίων. Οι πληροφορίες μεταδίδονται στο έδαφος, μέσω ασύρματου modem, σε αντίστοιχο ηλεκτρονικό υπολογιστή εγκατεστημένο στο χώρο του ραντάρ καιρού εδάφους.

 

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Η ασύρματη επικοινωνία εδάφους αέρος για τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων πραγματοποιείται μέσω κατάλληλου ραδιοδικτύου. Σε κάθε αεροσκάφος είναι τοποθετημένος ένας πομποδέκτης, και άλλοι δύο στο κέντρο επιχειρήσεων του ΚΕ.Μ.Ε. Για την καταγραφή των συνομιλιών κατά τις επιχειρησιακές πτήσεις χρησιμοποιείται ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής, με το κατάλληλο λογισμικό εγγραφής και αποθήκευσης.

 

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ

Η προετοιμασία της πρόγνωσης περιλαμβάνει ανάλυση των μετεωρολογικών χαρτών (00 UTC), των προγνωστικών χαρτών τουλάχιστον μέχρι 48 ωρών, των δορυφορικών εικόνων και των παρατηρήσεων επιφάνειας. Επίσης, περιλαμβάνει την ανάλυση της ραδιοβόλισης της Θεσσαλονίκης (06 UTC) και την καταχώρησή της στον ηλεκτρονικό υπολογιστή για την εξαγωγή των διαφόρων θερμοδυναμικών παραμέτρων και δεικτών αστάθειας με χρήση του λογισμικού SHARP (Sounding/Hodograph Analysis and Research Program). Επίσης λαμβάνονται υπόψη οι παρατηρήσεις ραντάρ.
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Αίθουσα μετεωρολογικής ενημέρωσης ] Αίθουσα μετεωρολογικής ενημέρωσης <<<

ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Υποκειμενική ανάλυση ραδιοβόλισης Θεσσαλονίκης ] >>> Υποκειμενική ανάλυση ραδιοβόλισης Θεσσαλονίκης ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Ηλεκτρονική επεξεργασία ραδιοβόλισης Θεσσαλονίκης - ΤΕΦΙΓΡΑΜΜΑ ] >>> Ηλεκτρονική επεξεργασία ραδιοβόλισης Θεσσαλονίκης-ΤΕΦΙΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Ανάλυση χάρτη επιφανείας από το Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας ] >>> Ανάλυση χάρτη επιφανείας από το Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Παρατηρήσεις σταθμών επιφανείας-METshell ] >>> Παρατηρήσεις σταθμών επιφανείας (METshell)

ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Παρατηρήσεις σταθμών επιφανείας - METshell ] >>> Παρατηρήσεις σταθμών επιφανείας (METshell) ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Ανίχνευση αστραπών μέσω του λογισμικού SFERICS ] >>> Ανίχνευση αστραπών μέσω του λογισμικού SFERICS ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Απεικόνιση μετεωρολογικού δορυφόρου NEMOC ] >>> Απεικόνιση μετεωρολογικού δορυφόρου NEMOC ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Δορυφορική κεραία στο Κέντρο Μετεωρολογικών Εφαρμογών - ΕΛ.Γ.Α. ] >>> Δορυφορική κεραία στο Κέντρο Μετεωρολογικών Εφαρμογών - ΕΛ.Γ.Α.

 

ΔΙΚΤΥΟ ΧΑΛΑΖΟΜΕΤΡΩΝ

Το δίκτυο χαλαζομέτρων του ΕΛΓΑ αποτελείται από 140 χαλαζόμετρα. Ο τύπος του υλικού χαλαζομέτρων που χρησιμοποιείται είναι ο CW (Wallmate) εξηλασμένης πολυστερίνης. Το πάχος του υλικού αυτού είναι 2,5 cm και το εμβαδό της εκτιθέμενης επιφάνειάς του ίσο με 740 cm². Πριν την εγκατάσταση η εκτιθέμενη επιφάνεια του υλικού βάφεται με αραιό λευκό πλαστικό χρώμα για προστασία από αλλοιώσεις εξαιτίας της ηλιακής ακτινοβολίας. Ογκομετρικά βροχόμετρα εγκαταστάθηκαν επίσης σε διάφορες θέσεις των χαλαζομέτρων του δικτύου, για την καταγραφή της συνολικής βροχόπτωσης σε κάθε επεισόδιο καταιγίδας.
Οι αλλαγές και η συντήρηση των χαλαζομέτρων πραγματοποιήθηκαν με βάση τα προβλεπόμενα στο Εγχειρίδιο Χαλαζομέτρων. Οι κανονικές αλλαγές γίνονταν κάθε 15 ημέρες, ενώ οι έκτακτες αλλαγές, την επομένη της καταιγίδας.
Μετά από κάθε αλλαγή χαλαζομέτρων γίνεται έλεγχος σε κάθε χαλαζόμετρο για τη διαπίστωση ύπαρξης αποτυπωμάτων χαλαζιού και στη συνέχεια τα «χτυπημένα» χαλαζόμετρα διαχωρίζονται και αρχειοθετούνται για περαιτέρω μελέτη.

Οι μετρήσεις αυτές των παραμέτρων του χαλαζιού αποτελούν μία μοναδική βάση δεδομένων που μπορεί να χρησιμοποιηθεί:
  1. για την εκτίμηση της επίδρασης της σποράς των νεφών και του βαθμού μείωσης του χαλαζιού,
  2. για τον προσδιορισμό των περιοχών όπου σημειώθηκε χαλαζόπτωση και την ανάλυση των «ζωνών χαλαζιού» στο έδαφος,
  3. για τη μέτρηση του συνολικού ύψους βροχόπτωσης των καταιγίδων, με την τοποθέτηση ογκομετρικών βροχομέτρων σε χαλαζόμετρα του δικτύου,
  4. για συσχέτιση με τις μετρήσεις και παραμέτρους του ραντάρ καιρού, και
  5. για συσχέτιση με διάφορες άλλες μετεωρολογικές παραμέτρους.
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Χαλαζόμετρο ΕΛ.Γ.Α. ] Χαλαζόμετρο ΕΛ.Γ.Α. <<<
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Διάταξη χαλαζομέτρου με βροχόμετρο ] Διάταξη χαλαζομέτρου με βροχόμετρο <<<
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ [ Βαθμονόμηση χαλαζομέτρου για την ακριβέστερη ανάλυση των πραγματικών χαλαζοκόκκων ] Βαθμονόμηση χαλαζομέτρου για την ακριβέστερη ανάλυση των πραγματικών χαλαζοκόκκων <<<