Επιλογή Σελίδας

Εθνικό Πρόγραμμα
Χαλαζικής Προστασίας

Το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων

Γενική περιγραφή

Σημαντική δραστηριότητα της ενεργητικής προστασίας είναι η εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος Χαλαζικής Προστασίας (Ε.Π.Χ.Π.).

Το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας εφαρμόζεται σε αγροτικές περιοχές της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας και είναι ένα πρόγραμμα σποράς των νεφών, με χρήση αεροπλάνων, που στοχεύει στον περιορισμό των χαλαζοπτώσεων και στις ζημιές που αυτές προκαλούν στην αγροτική παραγωγή. Εφαρμόζεται κάθε χρόνο από 20 Μαρτίου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου σε περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας και της Θεσσαλίας. Το πρόγραμμα υλοποιείται από εξειδικευμένο μετεωρολογικό και ιπτάμενο προσωπικό, με χρήση μετεωρολογικών ραντάρ για τον εντοπισμό των χαλαζοφόρων νεφών και ειδικά εξοπλισμένων αεροσκαφών για τη διενέργεια της σποράς των νεφών

Οι επιχειρησιακές διαδικασίες του προγράμματος περιλαμβάνουν την εξειδικευμένη πρόγνωση της εμφάνισης χαλαζοφόρων καταιγίδων, τη λειτουργία μετεωρολογικών ραντάρ για την παρατήρηση, παρακολούθηση και καταγραφή τους, και τις πτήσεις αεροπλάνων ειδικά εξοπλισμένων με συστήματα πυροδότησης και εκτόξευσης φυσιγγίων ιωδιούχου αργύρου για τη σπορά των νεφών. Τα αεροπλάνα σποράς, καθοδηγούμενα από μετεωρολόγους - ελεγκτές ραντάρ, ελευθερώνουν πυρήνες ιωδιούχου αργύρου σε κατάλληλη περιοχή των καταιγιδοφόρων νεφών και σε χρονικό διάστημα που σχετίζεται με τη δημιουργία και ανάπτυξη των χαλαζοκόκκων.

Ο ΕΛ.Γ.Α. έχοντας αυξημένη ευαισθησία για τυχόν επιδράσεις περιβαλλοντικές επιδράσεις του υλικού σποράς για την καταστολή του χαλαζιού, του Ιωδιούχου Αργύρου, ανέθεσε σχετική έρευνα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Τα αποτελέσματα δεν έδειξαν καμμιά επιβάρυνση από τις πολύ μικρές ποσότητες ιωδιούχου αργύρου που χρησιμοποιούνται για την καταστολή του χαλαζιού.

Η αποτελεσματικότητα του Προγράμματος στην καταστολή του χαλαζιού και κατά συνέπεια στη μείωση των ζημιών στις γεωργικές καλλιέργειες έχει ελεγχθεί με ένα σύνολο μελετών και μεθόδων. Στατιστική αξιολόγηση έγινε με δεδομένα του δικτύου χαλαζομέτρων και έδειξαν μείωση στη μέση διάμετρο χαλαζοκόκκου κατά 35%, στο συνολικό αριθμό χαλαζοκόκκων κατά 45% και στην κινητική ενέργεια χαλαζοκόκκων κατά 70%. Η οικονομική αξιολόγηση, με βάση οικονομικά δεδομένα των αποζημιώσεων για ζημιές από το χαλάζι με σύγκριση ανάμεσα σε γειτονικές περιοχές για το ίδιο χρονικό διάστημα ή για τις ίδιες περιοχές σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, οδήγησε σε συναφή συμπεράσματα.

Περιοχές Εφαρμογής

Μεθοδολογία

Με τον όρο «χαλάζι» εννοείται η εμφάνιση στο έδαφος των χαλαζοκόκκων, αλλά και συνολικά το φαινόμενο της χαλαζόπτωσης. Οι χαλαζόκοκκοι αναπτύσσονται μέσα στα καταιγιδοφόρα νέφη κατακόρυφης ανάπτυξης (Cumulonimbus). Η τροποποίηση του μηχανισμού παραγωγής υετού γίνεται με την εισαγωγή, με διάφορους τρόπους και σε συγκεκριμένες περιοχές του νέφους, σωματιδίων, που είτε δρουν τα ίδια ως τεχνητοί παγοπυρήνες, είτε συμβάλλουν στο σχηματισμό παγοπυρήνων. Η διαδικασία εισαγωγής τεχνητών σωματιδίων αναφέρεται διεθνώς ως σπορά των νεφών.

Η υπόθεση σποράς ή εννοιολογικό μοντέλο σποράς αποτελεί ένα σύνολο αρχών, υποθέσεων και παραδοχών, με βάση τις οποίες ερμηνεύεται η μεταβολή του μηχανισμού ανάπτυξης και εξέλιξης των χαλαζοκόκκων. Στο Ε.Π.Χ.Π έχει υιοθετηθεί το εννοιολογικό μοντέλο του «αυξημένου ή ευνοϊκού ανταγωνισμού».

Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, γίνεται η υπόθεση ότι υπάρχει έλλειμμα φυσικών παγοπυρήνων στο νέφος και ότι η συνολική ποσότητα νερού σε όλες τις φάσεις μέσα στο νέφος διατηρείται αμετάβλητη κατά το χρονικό διάστημα δράσης του υλικού σποράς. Με τη διασπορά του υλικού σποράς μέσα στο νέφος, παράγεται σημαντικά αυξημένος αριθμός τεχνητών παγοπυρήνων, οι οποίοι μαζί με τους φυσικούς παγοπυρήνες «ανταγωνίζονται» για το διαθέσιμο υπέρψυχρο ή υπερψυγμένο νερό και σχηματίζεται έτσι πολύ μεγαλύτερο πλήθος χαλαζοκόκκων, αλλά και σημαντικά μικρότερου μεγέθους. Κατά την πτώση τους προς το έδαφος τήκονται καθώς διέρχονται από ατμοσφαιρικά στρώματα υψηλότερης θερμοκρασίας, ενώ κατά μεγάλο μέρος μετατρέπονται σε σταγόνες βροχής. , με αποτέλεσμα να προκαλούνται λιγότερες ζημιές.

Με τη διαδικασία της σποράς των νεφών ουσιαστικά επιδιώκεται ο σχηματισμός χαλαζοκόκκων μικρότερου μεγέθους, με αυξημένη επομένως πιθανότητα να λιώσουν κατά την πτώση τους προς το έδαφος. Επιτυγχάνεται έτσι η μείωση του μεγέθους αλλά και του αριθμού των χαλαζοκόκκων που φτάνουν τελικά στο έδαφος και κατά συνέπεια επέρχεται μείωση της καταστρεπτικότητας του χαλαζιού στις γεωργικές καλλιέργειες.

Οργάνωση Επιχειρησιακής Λειτουργίας και Τεχνολογικός Εξοπλισμός

Μετάβαση στο περιεχόμενο